Biến Trở Dùng Để Làm Gì? Cấu Tạo Và Các Loại Biến Trở - Kim Thiên Phú

 Biến trở dùng để làm gì? Biến trở là một linh kiện không thể thiếu trong mạch điện, các thiết bị điện áp. Vậy cấu tạo và nguyên lý hoạt động của biến trở ra sao? Ký hiệu điện trở là gì? Đọc ngay bài viết dưới đây của Kim Thiên Phú để tìm câu trả lời nhé.

Biến trở là gì?

Biến trở là thiết bị có điện trở thuần có thể thay đổi được theo ý muốn. Chúng có thể được sử dụng trong mạch điện để điều chỉnh hoạt động của mạch điện.

Tên tiếng Anh của biến trở là Variable Resistor. Ngoài ra, biến trở hay còn gọi là chiết áp, bên trong linh kiện điện tử này có một bộ phận trượt hoặc quay giúp thay đổi giá trị điện trở. Do đó, thiết bị này được gọi là biến trở. Có nhiều loại biến trở, được dùng rộng rãi trong công nghiệp hay điện dân dụng.

Biến trở dùng để điều chỉnh gì? Biến trở là một phần tử dùng để điều chỉnh hoạt động của mạch điện hoặc dùng trong các ứng dụng giúp biến đổi điện trở để dễ dàng điều khiển các thiết bị khác có hiện tượng tương tự.

Hiện nay, có 2 loại chính là điện trở không thay đổi được giá trị. Một loại điện trở khác có thể thay đổi giá trị tùy thuộc vào các yếu tố như chiều dài dây dẫn, thay đổi nhiệt độ, ánh sáng hoặc bức xạ điện tử,...

Giá trị điện trở có thể thay đổi từ 0 - 10 10Kꭥ. Vì vậy, khi mức điện trở là 10kΩ, điện trở sẽ là 10kΩ. Tuy nhiên, khi chúng ta đang nói về một biến trở 10 kΩ, điện trở sẽ thay đổi từ 0 đến 10 kΩ.

>>> Xem thêm: Cách Chọn Đúng Đồng Hồ Đo Áp Suất Chuẩn Nhất

Biến trở ký hiệu là gì?

Chắc bạn cũng đang thắc mắc ký hiệu biến trở là gì đúng không? Biết ký hiệu biến trở trong mạch điện sẽ giúp bạn dễ dàng đọc và phát hiện các linh kiện sử dụng trong mạch điện hay trên một thiết bị điện nào đó.

Dưới đây là ký hiệu của biến trở trong sơ đồ mạch. Đây là những bản vẽ của biến trở theo từng mạch hoặc thiết bị.

Biến trở dùng để làm gì?

Như các bạn đã biết, biến trở - điện trở được sử dụng trong kỹ thuật để thay đổi điện trở của mạch điện theo ý muốn của người dùng. Tác dụng và cách sử dụng biến trở trong đời sống khá đa dạng, cụ thể như sau:

Ứng dụng chiết áp

Các loại biến trở dùng cho chiết áp là loại có 3 cực để lắp vào mạch điện. Trong khi đó, điện áp đầu ra sẽ đến từ một thiết bị đầu cuối di động, tương tự như mạch phân áp.

Khi sử dụng biến trở, điện áp sẽ giảm dẫn điện dọc theo điện trở để cân bằng mức điện áp cung cấp. Bên cạnh đó, mạch đầu ra sẽ được kết nối với điện trở và điện áp tải.

Nguyên tắc hoạt động này thường được sử dụng trong các mạch phải được điều khiển bởi một biến trở. Đối với điện áp hình cung hoặc đường thẳng, dạng hình học của chiết áp được chỉ định.

Ứng dụng điều chỉnh dòng

Bổ sung ứng dụng hiện tại vào quy định để trả lời câu hỏi biến trở dùng để làm gì?

Biến trở của thiết bị có tác dụng điều chỉnh dòng điện nên với giải pháp lắp đặt biến trở bạn sẽ thấy tác dụng của biến trở trong mạch chính là làm tăng hoặc giảm khi nó di chuyển qua vị trí lắp đặt của thiết bị.

Sau đó, điện trở sẽ được chuyển đổi để điều khiển dòng điện thay đổi theo hướng ngược lại. Nguyên lý hoạt động rất đơn giản, khi trở kháng tăng thì dòng điện giảm.

Khi sử dụng biến trở điều chỉnh dòng điện, các điện trở có thể mang dòng điện lớn.

Biến trở tinh chỉnh

Bằng cách tìm hiểu bộ biến trở nào được sử dụng trong mạch, bạn có thể biết tác dụng của việc tinh chỉnh bộ biến trở. Các loại biến trở tinh chỉnh được hiểu đơn giản là các biến trở thu nhỏ được cấu tạo từ 3 cực gắn trực tiếp trên mạch. Giá trị hiện tại sẽ được điều chỉnh khi hiệu chỉnh mạch.

Ngoài ra các bạn cũng có thể tham khảo ứng dụng của biến trở là gì rất đơn giản. Ví dụ, một biến trở là một công cụ được sử dụng để điều chỉnh độ sáng của đèn LED được gắn trên đèn LED. Hoặc có thể sử dụng biến trở để tăng giảm âm thanh của các thiết bị âm thanh.

Bên cạnh việc tìm hiểu hiệu ứng biến trở là gì? Chắc hẳn bạn cũng muốn tìm hiểu về các loại biến trở được sử dụng phổ biến hiện nay. Điều này giúp bạn dễ dàng lựa chọn và sử dụng đúng loại biến trở.

Các loại biến trở thông dụng trong kỹ thuật

Trong lĩnh vực điện, các loại biến trở mạch hiện nay được phân thành nhiều dạng khác nhau theo kích thước. Với các loại biến trở khác nhau, chúng thích hợp sử dụng trong các mạch điện công nghiệp hay dân dụng.

Sau đây là phân loại biến trở, cũng như các loại biến trở phổ biến nhất được sử dụng để lắp đặt trong mạch điện:

• Biến trở tay quay

• Biến trở than

• Biến trở con chạy

• Biến trở dây quấn

Công thức tính biến trở

Bạn có thể tham khảo công thức điện trở thông qua qua định luật Ôm tương ứng với từng loại mạch điện khác nhau:

Trong đó:

• p: điện trở suất

• S: tiết diện dây dẫn

• l : Là chiều dài dây

• Rb và R là điện trở thành phần

• Rtd là giá trị điện trở tổng

• I: Cường độ dòng điện

• U: Hiệu điện thế

Cấu tạo của biến trở và nguyên lý làm việc

Biến trở được cấu tạo từ 2 bộ phận chính gồm:

• Con chạy hoặc tay quay

• Than

• Cuộn dây bằng hợp kim có triện trở suất lớn

• Hai chốt được nối với 2 đầu biến trở

• Chốt còn lại được nối với phần tay quay hoặc con chạy

Nguyên lý hoạt động: Khi di chuyển tay quay (hoặc con chạy) thì sẽ làm thay đổi chiều dài của cuộn dây có dòng điện chạy qua. Điều này sẽ làm thay đổi giá trị của biến trở kim loại.

Hướng dẫn cách đo, kiểm tra biến trở bằng đồng hồ vạn năng

Trong quá trình sử dụng mạch biến trở chắc chắn sẽ không loại trừ khả năng hư hỏng của mạch biến trở. Do đó, bạn sẽ cần biết cách đo và cả cách kiểm tra biến trở, chiết áp đơn giản bằng đồng hồ vạn năng.

Tất nhiên, trước khi tiến hành kiểm tra biến trở, bạn sẽ cần chuẩn bị một chiếc đồng hồ vạn năng có chức năng đo điện trở. Kiểm tra biến trở bao gồm kiểm tra giá trị điện trở của biến trở này.

Bạn có thể tham khảo một số đồng hồ vạn năng có chức năng đo điện trở như: Đồng hồ vạn năng Hioki DT4256, Hioki 3030-10, Hioki DT4281, Hioki DT4282,... để đáp ứng tốt yêu cầu công việc của mình.

Cách đo biến trở bằng đồng hồ vạn năng như sau:

Bước 1: Xác định biến trở

Trước tiên, bạn cần chọn thang đo điện trở trên đồng hồ vạn năng. Sau đó kết nối hai dây dẫn kiểm tra với đồng hồ vạn năng, hai dây dẫn sẽ cần tiếp xúc với hai chân của bộ biến trở.

Sau đó ta tiến hành quay trục của biến trở và quan sát kết quả hiển thị trên màn hình. Thường sẽ có hai trường hợp.

Trường hợp 1: Bạn đang đo sai biến trở khi thay đổi giá trị điện trở. Đó là, một hoặc đúng là một đứa trẻ đang chạy.

Bước 2: Lấy đầu dò màu đen của đồng hồ VOM chạm vào chân còn lại của biến trở.

Bước 3: Bạn tiếp tục xoay trục của biến trở.

Khi xem kết quả trên đồng hồ thay đổi giá trị, tiếp điểm màu đỏ là chốt dẫn hướng. Trường hợp đồng hồ không có mối nối thì hai chốt đo là hai chốt cố định. Vậy chân thứ hai là chân chạy.

Trường hợp 2: Biến trở không hoạt động

Khi bạn thực hiện bước đầu tiên, máy đo không hiển thị bất kỳ kết quả nào. Từ đó bạn có thể xác định hai chốt đo là hai chốt cố định.

Bước 4: Bạn thử lại cho que đo màu tiếp xúc với biến trở. Trong khi đầu dò màu đen sẽ kết nối với chân biến trở.

Bước 5: Bạn tiếp tục xoay trục của biến trở

Tại thời điểm này, đồng hồ vạn năng hiển thị giá trị điện trở, bạn có thể xác định rằng chốt tiếp xúc với thanh màu đen là chốt làm việc. Ngược lại, khi biến trở không thay đổi giá trị nghĩa là biến trở đã bị hỏng.

Cách mắc biến trở Vật lý 9

Trước khi nối biến trở vào mạch để điều chỉnh dòng điện, ta đặt biến trở về giá trị lớn nhất sao cho dòng điện trong mạch là nhỏ nhất. Mục đích là để tránh làm hỏng phần cứng trong mạch.

Cách đấu nối biến trở 3 chân như sau:

Bước 1: Trước khi đấu nối biến trở vào mạch, chú ý kiểm tra biến trở và xác định các chân cắm của biến trở. Bạn có thể tham khảo ngay cách đo biến trở ở trên để biết được chân cố định và chân chạy của biến trở.

Sau đó, bạn có thể làm điều đó bằng cách kết nối một bộ biến trở với mạch. Bộ biến trở phải được đặt với các núm vặn hướng lên trên, các chốt hướng vào nhau.

Bước 2: Bạn phải nối đất chốt đầu tiên (chân 1) của biến trở. Bạn hàn một đầu của dây vào chân số 1. Sau đó, đầu còn lại sẽ được hàn vào đất của hệ thống điện tử.

Xin lưu ý, hãy chắc chắn cài đặt bộ biến trở ở những nơi thuận tiện trên thiết bị. Sau đó dùng kéo cắt đoạn dây có độ dài phù hợp.

Bước 3: Bạn lấy chân số 2 nối với đầu ra của mạch. Chúng cũng là các chốt chắc chắn, vì vậy chúng sẽ cần được hàn lại với nhau.

Bước 4: Chân thứ 3 còn lại là thanh dẫn cũng là đầu ra của biến áp nên sẽ được hàn và cố định lại.

Bước 5: Sau khi cài đặt bộ biến trở, hãy kiểm tra các dây để đảm bảo chúng được kết nối đúng cách. Bạn cũng có thể sử dụng đồng hồ vạn năng để kiểm tra lại độ chính xác.

Trên đây là câu trả lời chi tiết cho biến trở dùng để làm gì và các vấn đề liên quan. Cảm ơn bạn đã đọc bài viết của Kim Thiên Phú. Nếu muốn biết thêm nhiều kiến thức hay và bổ ích, đừng quên theo dõi chúng tôi thường xuyên nhé.

Nguồn: https://kimthienphu.com/tin-tuc/bien-tro-dung-de-lam-gi-113.html