Công Tơ Điện Dùng Để Làm Gì?

 Công tơ điện dùng để làm gì là thắc mắc của khá nhiều người. Trong bài viết này, Kim Thiên Phú sẽ cùng bạn tìm hiểu chi tiết về cấu tạo của công tơ điện, ký hiệu, ý nghĩa, cách lắp đặt dây điện, cách đọc và nguyên lý hoạt động của đồng hồ điện lực này. Tìm hiểu ngay nhé.

Công tơ điện là gì?

Công tơ điện là một thiết bị điện quen thuộc hay còn gọi là công tơ điện hay điện năng kế, công tơ điện là dụng cụ dùng để đo lượng điện năng tiêu thụ của một thiết bị điện, hệ thống điện,...

Trong tiếng Anh, công tơ điện được gọi với những tên sau: electric meter, electricity meter, kWh meter, electrical meter hay energy meter.

Công tơ điện dùng để làm gì?

Công tơ điện dùng để đo đại lượng nào? Công tơ điện 1 pha dùng để đo chính xác mức tiêu thụ điện của các thiết bị điện.

Giúp người dùng nâng cao theo dõi và kiểm soát mức tiêu thụ điện năng.

Giúp ổn định dòng điện xoay chiều.

Trong công nghiệp, công tơ điện có chức năng liên lạc và truyền dữ liệu về trung tâm điều khiển để có thể quản lý và đo đếm các chỉ số điện của hệ thống máy sản xuất, dây chuyền sản xuất hoặc toàn bộ xưởng sản xuất.

Đơn vị tính của công tơ điện là gì?

Theo tiêu chuẩn điện lực Việt Nam, công tơ điện và công tơ điện lắp đặt cho người sử dụng điện được tính bằng kWh như nhau cho dù người sử dụng là hộ gia đình cá nhân, nhà máy hay tập đoàn sản xuất.

Kí hiệu kWh là viết tắt của kilowatt giờ. Tương đương 1000Wh.

Ví dụ: Công tơ điện số 000377 được hiểu là 37,7 kWh.

Ý nghĩa các thông số trên công tơ điện

Ở mặt trước, tức là màn hình của đồng hồ, có các thông số cơ bản và ý nghĩa của chúng, cần lưu ý:

220V: Điện áp nguồn qua công tơ

50 Hz: Tần số điện lưới theo tiêu chuẩn quốc gia

900 vòng/phút/kWh: Số vòng quay tương ứng với 1 kWh, tức là 1 vòng quay của đĩa công tơ điện là 900 vòng sẽ được tính là 1 kWh. Ngoài ra còn có các mức khác như: 225 vòng/phút, 400 vòng/kWh

5(20)A: Có 2 con số chúng ta cần hiểu. Con số 5 là dòng điện định mức chạy qua đồng hồ. Con số 20 là dòng quá tải tối đa của công tơ. Điều này có nghĩa là dòng điện chạy qua đồng hồ có thể 20A. Ngoài phạm vi này, đồng hồ sẽ hỏng. Có một số điểm tham khảo khác, chẳng hạn như: 10(40)A, 20(80)A, 40(120)A.

27°C: Nhiệt độ hoạt động của công tơ điện

Cấp 2: biểu thị cấp chính xác hoặc cấp sai số chấp nhận được của công tơ điện. Chúng có các mức độ như: cấp 0,5 (sai số 0,5% toàn thang đo), cấp 1 (sai số 1% toàn thang đo), cấp 2 (sai số 2% toàn thang đo).

>>> Xem thêm: Cảm Biến Điện Dung Là Gì? Ứng Dụng, Cấu Tạo Và Nguyên Lý Hoạt Động

Công tơ điện có mấy loại?

Hiện nay, công tơ điện trên thị trường được chia thành hai loại chính. Đó là: công tơ điện một pha và công tơ điện ba pha.

Trong mỗi loại cũng có sự phân chia thành công tơ điện cơ và công tơ điện tử.

Ngoài ra, với sự phát triển của năng lượng mặt trời, các hệ thống cung cấp năng lượng mặt trời ngày càng xuất hiện nhiều hơn cả trong các nhà máy sản xuất và hộ gia đình. Sau đó đến một loại công tơ điện khác là công tơ điện hai chiều.

Công tơ điện 1 pha

Công tơ điện 1 pha cơ

Công tơ điện 1 pha 2 dây dạng cơ là loại công tơ thông dụng nhất từ ​​xưa đến nay. Là loại công tơ điện sử dụng cho lưới điện 1 pha. Có một điều chắc chắn là chúng luôn hiện diện trong mọi gia đình sử dụng điện do công ty điện lực cung cấp.

Tuy nhiên, đến nay, tại các thành phố lớn, công tơ điện cơ đang dần được thay thế bằng công tơ điện tử.

Ưu điểm:

• Thiết bị giá rẻ

• Cấu trúc đơn giản

• Nó khá bền và ổn định để sử dụng

Nhược điểm:

• Nhược điểm lớn nhất có thể kể đến là độ đúng không cao.

• Có thể hack máy để làm việc với kết quả sai.

Công tơ điện 1 pha điện tử

Công tơ điện tử hiển thị giá trị năng lượng tiêu thụ trên màn hình LCD hoặc LED, một số loại còn có thể truyền dữ liệu này đi xa thông qua cổng giao tiếp tích hợp sẵn.

Ngoài đo lượng điện tiêu thụ, công tơ điện tử còn có thể ghi các thông số khác của phụ tải và nguồn như điện tiêu thụ tức thời hay cực đại, cấp điện áp, hệ số công suất và công suất phản kháng…

Một tính năng khác cũng khá thú vị đó là bộ đếm điện tử, có thể hỗ trợ tính toán theo thời gian cài đặt. Ví dụ: Ghi nhận số kWh điện năng tiêu thụ vào giờ cao điểm hoặc thấp điểm.

Ưu điểm:

• Xuất hiện cảnh báo rò rỉ điện

• Đo nhiều thông số

• Cấu hình nhiều chức năng đo lường

• Giám sát chất lượng điện năng

• Cách tính giá điện bậc thang

• Độ chính xác cao

Nhược điểm:

• Giá cao

• Độ bền phụ thuộc vào linh kiện điện tử

• Khó sửa chữa

Công tơ điện 1 pha có cấu tạo gồm những gì?

Đầu tiên, chúng ta sẽ tìm hiểu sơ qua về cấu tạo cơ bản của đồng hồ đo điện cơ. Bao gồm:

• Đĩa quay: cấu trúc nhôm

• Cuộn áp: Có số vòng dây lớn, tiết diện nhỏ

• Cuộn dây dòng điện: Có số vòng dây nhỏ, tiết diện dây lớn

• Nam châm vĩnh cửu

Công tơ điện 3 pha công nghiệp

Trong công nghiệp sản xuất, để đảm bảo công suất hoạt động của các máy móc, hệ thống động cơ công suất lớn thì cần phải cung cấp một nguồn có công suất điện cao và nguồn điện 3 pha được lựa chọn hàng đầu.

Tất nhiên để đo lượng năng lượng lấy ra từ mạng 3 pha thì chúng ta phải dùng đồng hồ đo dòng điện 3 pha.

Công tơ điện 3 pha được chia thành nhiều loại: cơ khí, cơ điện tử, điện tử, công tơ điện 3 pha, công tơ điện 3 pha,... hoặc theo phương pháp đo lường, ví dụ: m 3 pha trực tiếp, pha gián tiếp 3 pha.

Công tơ điện 3 pha trực tiếp là gì?

Công tơ điện 3 pha trực tiếp cũng là loại công tơ điện 3 pha thông thường, chỉ số điện năng chúng ta đọc trực tiếp cũng giống như các công tơ điện 1 pha trong gia đình.

Công tơ điện 3 pha gián tiếp là gì?

Công tơ điện 3 pha gián tiếp, công tơ điện tử 3 pha gián tiếp có cách đấu dây khác nhau, có nhiều chân cắm hơn và phải sử dụng biến dòng CT (current transformers). Thường dùng cho tải công suất lớn. Cách đọc chỉ số nguồn cũng khác nhau.

Cách đọc: Sau khi đọc giá trị như công tơ 3 pha trực tiếp, nhân kết quả với biến dòng và biến áp đo lường để có kết quả đo công suất tiêu thụ phụ tải. Hệ số chuyển đổi dòng điện phụ thuộc vào loại máy biến dòng được sử dụng.

Nguyên lý hoạt động của công tơ điện

Nguyên lý hoạt động của đồng hồ đo điện là phối hợp và điều khiển từng thành phần trong ba thành phần của lực điện tác dụng lên đĩa nhôm. Đặc biệt:

Vòng quay của đĩa nhôm dùng để xác định công suất tiêu thụ của tải.

Một đĩa nhôm được đặt giữa cuộn dây và nam châm.

Khi có tải tiêu thụ điện năng. Công suất chạy qua cuộn dây hiện tại tạo ra từ thông tỷ lệ với dòng điện và cuộn dây song song tạo ra từ thông tỷ lệ với điện áp. Hai từ thông này lệch pha nhau 90 độ do tính chất cảm ứng của dòng điện. Lúc này đĩa nhôm sẽ bắt đầu quay.

Một nam châm vĩnh cửu được đặt trên một mặt của đĩa, tạo ra mô-men xoắn hãm trên đĩa nhôm. Độ lớn của lực tỉ lệ thuận với tốc độ quay, nhưng chiều của lực này ngược với chiều quay.

Trục của đĩa nhôm được nối với các bánh răng tương ứng tỉ lệ với số vòng của đĩa. Từ đó một số sẽ nhảy theo số vòng của đĩa nhôm này.

Và chúng ta sẽ nhận được kết quả đo năng lượng tiêu thụ tính bằng kWh.

Cách mắc công tơ điện

Cách đấu dây công tơ điện 1 pha

Đồng Hồ Điện 1 Pha 2 Dây có cách đấu dây rất đơn giản, chúng ta chủ yếu tuân theo quy định dây nóng của nhà sản xuất.

Chỉ cần nhớ dây nóng L đấu chân 1 sang chân 2. Dây nguội N đấu chân 3 sang chân 4 là nối được ngay.

Cách đấu dây công tơ điện 3 pha

Đối với công tơ điện 3 pha, chúng ta có 2 cách đấu nối:

Sơ đồ đấu nối công tơ điện 3 pha trực tiếp

Chỉ cần bình tĩnh, đấu nối theo sơ đồ đấu dây theo hướng dẫn bên dưới và đặc biệt lưu ý phân biệt rõ ràng giữa các pha và đầu nối là bạn có thể đấu nối dễ dàng.

• Nhóm Pha A: 1 vào 2 ra

• Nhóm Pha B: 3 vào 4 ra

• Nhóm Pha C: 5 vào 6 ra

• Nhóm Trung tính: 7 vào 8 ra

Sơ đồ đấu nối của đồng hồ đo dòng điện 3 pha gián tiếp

Đối với công tơ điện 3 pha gián tiếp có tới 11 điểm đấu dây nên độ phức tạp sẽ càng lớn. Máy biến dòng dòng được yêu cầu và phải được kết nối với hướng đầu vào và đầu ra chính xác của máy biến dòng. Nhưng cơ sở tương tự như một trận đấu trực tiếp. Chúng ta có:

• Pha A: gồm dây pha A (chân số 2) và dây dòng pha A chân số 1 (K) và chân số 3 (L)

• Pha B: gồm dây pha B (chân số 5) và dây dòng pha B chân số 4 (K) và chân số 6 (L)

• Pha C: gồm dây pha C (chân số 8) và dây dòng pha C chân số 7 (K) và chân số 9 (L)

• Trung tính (N): gồm dây trung tính đấu vào chân số 10 và 11 (đã được nối với nhau)

Cách đọc trị số công tơ điện

Cách đọc trị số, số kWh hay lượng điện năng tiêu thụ có chút khác biệt giữa hai loại công tơ điện cơ và điện tử. Sau đây là cách đọc đơn giản nhất có thể áp dụng cho cả loại 1 pha và 3 pha. Vì cách báo số của họ giống nhau.

Cách đọc trị số công tơ điện cơ

Đối với các loại đồng hồ điện cơ, nguyên lý hoạt động chúng ta đã tìm hiểu như phần trên. Trong phần này, chúng ta hãy chuyển sang một ví dụ cụ thể

Ví dụ: Trên mặt đồng hồ hiển thị giá trị: 105397, dựa vào mô tả trên mặt đồng hồ, ta hiểu rằng số màu đỏ mang ý nghĩa thập phân, tức là số lẻ có giá trị 0,1 kWh. Nếu nhảy 10 số thì hàng đơn vị nhảy 1 số. Và như vậy, lên đến hàng chục ngàn. Vì vậy, chúng tôi đọc nó là 10 nghìn 5 trăm 39 chấm 7 kWh.

Con số này sẽ chạy từ 00000 đến 99999. Vậy khi đến 99999 đồng hồ có bắt đầu chạy lại không? Tất nhiên nó sẽ tiếp tục chạy và reset về 00000.0 hoặc trước khi bên điện can thiệp vào việc dịch chuyển.

Cách đọc trị số công tơ điện tử

Công tơ điện tử, giá trị điện năng được hiển thị trên màn hình LCD hoặc LED.

Nhiều thông số sẽ xuất hiện trên màn hình này. Nhưng bạn chỉ cần quan tâm đến giá trị với đơn vị chỉ kết thúc bằng kWh.

Tại thời điểm này, giá trị này có cách đọc tương tự như đồng hồ cơ. Nhưng đối với thợ điện, họ sẽ bấm từ xa mà không quan sát giá trị trên đồng hồ điện.

Ngoài ra, thông tin bổ sung được hiển thị trên màn hình này, chẳng hạn như:

• Hiển thị dòng 1: 6 chữ số đầu tiên của số seri công tơ.

• Dòng 2: 6 chữ số cuối của số seri công tơ.

• Hàng 3: Năng lượng tiêu thụ (kWh)

• Hàng 4: điện áp (V)

• Hàng 5: dòng điện (A)

Cách chọn mua công tơ điện phù hợp nhất

Để chọn đồng hồ điện tốt nhất, bạn nên được hướng dẫn về thông số kỹ thuật, nhu cầu tiện ích, cách lắp đặt điện một pha hoặc ba pha, đồng thời tuân thủ các quy tắc điện khí hóa được cấp phép, chẳng hạn như: sau:

• Điện áp: Đây là giá trị bắt buộc phải tôn trọng, ở Việt Nam giá trị này sẽ là 220V - 1 pha, 380V - 3 pha

• Dòng điện: chú ý đến dòng điện định mức và dòng điện tối đa của đồng hồ. Điển hình là 5(20)A, 10(40)A, 20(80)A.

• Tần số: là định mức của công tơ điện cần tuân thủ, thường là 50 Hz

• Rev/kWh: biểu thị số vòng quay của đĩa nhôm để đạt được 1kWh, thông thường là 225 vòng/phút, 450 vòng/phút, 900 vòng/kWh.

• Cấp chính xác Cl: Cấp chính xác thông thường của công tơ điện sẽ là Cl1, Cl2.

Trong các thông số trên thị trường, điện áp và tần số là hai yếu tố bắt buộc, bởi chúng ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác của công tơ điện.

Nguyên tắc chọn công tơ điện phù hợp là tùy thuộc vào dòng điện mà dòng điện phụ tải phù hợp nằm trong khoảng từ 50% dòng điện định mức đến 75% dòng điện cực đại.

Báo giá công tơ điện 2023

Hiện nay, giá bán của công tơ điện tùy theo loại mà mức giá bán có thể khác nhau. Trước khi lựa chọn lắp đặt, bạn có thể tham khảo bảng giá trong hình sau:

Hy vọng với những thông tin giải thích cho câu hỏi công tơ điện dùng để làm gì phía trên sẽ giúp bạn hiểu hơn về công dụng của món đồ này. Theo dõi Kim Thiên Phú thường xuyên để cập nhật thêm nhiều kiến thức bổ ích nhé.

Nguồn: https://kimthienphu.com/tin-tuc/cong-to-dien-dung-de-lam-gi-106.html